GS.TSKH. NGND Vũ Minh Giang – Người thầy, nhà khoa học tâm huyết

Tiếp xúc với Giáo sư Vũ Minh Giang lần đầu tiên, điều gây ấn tượng với tôi là ông có đôi mắt sáng, vầng trán vuông vức và sự vững chãi, đàng hoàng, bao dung và nhân ái. Bạn bè, đồng nghiệp, học trò tìm thấy ở ông sự phóng khoáng, mạnh mẽ, quyết đoán, nghĩa hiệp, trọng tình và sự tin tưởng trong khí chất của bậc quân tử...

Tiếp xúc với Giáo sư Vũ Minh Giang lần đầu tiên, điều gây ấn tượng với tôi là ông có đôi mắt sáng, vầng trán vuông vức và sự vững chãi, đàng hoàng, bao dung và nhân ái. Bạn bè, đồng nghiệp, học trò tìm thấy ở ông sự phóng khoáng, mạnh mẽ, quyết đoán, nghĩa hiệp, trọng tình và sự tin tưởng trong khí chất của bậc quân tử – cái khí chất của người Hải Phòng. Hiện ông là chuyên gia cao cấp và đang đảm đương các chức vụ Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo ĐHQG Hà Nội, phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia, phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam…

Nối tiếp truyền thống yêu nước của gia đình

GS Vũ Minh Giang sinh ngày 27.5.1951 ở Đông Triều, nơi cha mẹ ông – những người sớm giác ngộ cách mạng, quyết tâm rời quê hương lên chiến khu tham gia kháng chiến. Bố ông quê xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên và mẹ ông là người xã Đông Phương, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. Đến năm 1955, cậu bé Vũ Minh Giang theo song thân từ chiến khu Đệ Tứ về Hải Phòng. Mảnh đất quê hương ông chiếm giữ vị trí chiến lược quan trọng, là cửa ngõ từ biển vào Thăng Long – Hà Nội, là nơi quân và dân nước Việt đã từng làm nên những chiến tích lẫy lừng trong lịch sử chống ngoại xâm với các chiến thắng oanh liệt trên sông Bạch Đằng dưới sự chỉ huy của Ngô Quyền (năm 938), của Lê Hoàn (năm 981) và của Trần Hưng Đạo (năm 1288). Hải Phòng – thành phố Hoa phượng đỏ, còn được biết đến như một hải cảng đầy sóng gió, một miền đất sâu đậm văn hóa từ xưa và là cái nôi nuôi dưỡng tinh hoa, sản sinh ra biết bao nhân tài cho đất nước như: Lê Chân, Mạc Đăng Dung, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Hữu Cầu, Nguyễn Đức Cảnh, Tô Hiệu… Phải chăng văn hóa Hải Phòng đã tạo nên nét tính cách và khí chất nhà giáo, nhà khoa học Vũ Minh Giang thông minh, có chí hướng, mạnh mẽ, đứng đắn, trung thực, ung dung, dù ở bất kỳ cương vị nào giáo sư cũng luôn là con người đầy trách nhiệm.

GS.TSKH Vũ Minh Giang và Tổng thống Donald Trump trong thời gian thăm Việt Nam

Đam mê học hỏi tích lũy kiến thức

Năm 1968, sau khi tốt nghiệp phổ thông ông được chọn vào trường Đại học Tổng Hợp Hà Nội, theo học ngành Lịch sử. Tại ngôi trường có bề dày bậc nhất Đông Dương này, ông may mắn được gần gũi và thụ học các bậc trí thức lớn, nhà khoa học đầu ngành của đất nước. Trong cuộc đời nhiều người chọn nghiệp cho mình nhưng trường hợp của ông lại là “nghiệp” chọn người. Việc ông ban đầu chưa thực sự chọn môn lịch sử làm nghiệp, nhưng rồi gắn bó và theo đuổi nó cả cuộc đời, có lẽ cũng là cái duyên “Trời định”. Ông tâm sự: “Ban đầu vì có nguyện vọng học toán nên khi được phân vào khoa Lịch sử tôi không thích lắm”. Thế rồi một phần bắt đầu từ lời khuyên của bố – một trí thức cách mạng, người đã từng phụ trách một tờ báo lớn, rằng: “Đã nằm trong chương trình đào tạo của một đại học lớn thì ngành nào cũng quan trọng. Điều quan trọng là con có phấn đấu để vươn lên đỉnh cao của ngành đó hay không mà thôi…” Nhưng mặt khác, do được nhúng sâu vào lịch sử, ông càng thực sự yêu ngành khoa học này. Ngày ấy, trong mắt bạn bè, chàng sinh viên Vũ Minh Giang là người ham đọc sách, giỏi hùng biện với lối nói dí dỏm, trí tuệ và rất mê đá bóng. Anh nhanh chóng trở thành trò yêu của các bậc đại thụ như: thầy Phan Huy Lê, thầy Trần Quốc Vượng, thầy Hà Văn Tần… các thầy tâm huyết truyền kiến thức, truyền lửa cho trò, trò không phụ công các thầy, đam mê và tận lực với ngành học. Đầu năm 1972, trên sân trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, giữa hàng trăm sinh viên chia tay thầy cô, bạn bè và mái trường thân yêu lên đường ra trận có sinh viên năm cuối Vũ Minh Giang, khi ấy anh đang ở tuổi 21. Vào chiến trường đúng lúc cuộc chiến đang trong thời kỳ khốc liệt, đối mặt giữa sự sống và cái chết, ông nói “Khi ấy chỉ nghĩ đến lý tưởng, đến việc phải làm gì cho đất nước…”. Có lẽ, ông cũng như một trong những người lính sinh viên của Trường Đại học Tổng Hợp tham gia cuộc chiến, tâm sự: “Tôi và đồng đội chiến đấu không chỉ giải phóng miền Nam mà còn để bảo vệ chính trường Đại học Tổng hợp của mình, bảo vệ ngôi trường mà sau chiến tranh chúng tôi sẽ trở về học tiếp”.

Năm 1974, theo sự phân công của lãnh đạo, ông trở lại trường Đại học Tổng hợp Hà Nội làm cán bộ giảng dạy ở khoa Lịch sử. Vượt qua cuộc sống eo hẹp, khó khăn, của giảng viên những năm thời bao cấp, ông lao vào học tập, nghiên cứu say mê như để bù lại khoảng thời gian đã mất trong quân ngũ. Sau khi thống nhất đất nước, Đảng và Nhà nước ta đã có tầm nhìn chiến lược sớm, có chủ trương đúng đắn trong việc chọn và cử những cán bộ ưu tú đi học tập ở nước ngoài. Đối tượng được đi đào tạo, bồi dưỡng chọn lọc kỹ. Là một trong những cán bộ trẻ vừa có năng lực, vừa có kinh nghiệm, giảng viên Vũ Minh Giang đã được cử đi làm nghiên cứu sinh ở Trường Tổng Hợp Quốc gia Moskva mang tên Lômônôxốp – một trường đại học danh tiếng trên thế giới, biểu tượng của trí tuệ nước Nga. Nơi đây đã sản sinh ra cho xứ sở bạch dương nhiều nhân vật kiệt xuất, là niềm tự hào của người Nga cũng như của những sinh viên Việt Nam đã và đang học tại ngôi trường này. Học trong trường, ông được những người thầy uyên bác, đôn hậu nhưng đặc biệt nghiêm khắc về khoa học hướng dẫn tận tình, chu đáo. Với chuyên ngành Lịch sử kinh tế, ông thể hiện là một nghiên cứu sinh có năng lực và chiều sâu kiến thức, được các giáo sư quý mến và đánh giá cao. Chính tại môi trường học tập và nghiên cứu lý tưởng này, ông đã học được những phương pháp nghiên cứu hiện đại áp dụng cho khoa học lịch sử. Ở Việt Nam khi ấy toán thống kê và phân tích định lượng là những phương pháp rất mới đối với khoa học xã hội nói chung và khoa học lịch sử nói riêng, đã được ông vận dụng vào luận án khoa học của mình. Năm 1985, ông đã bảo vệ xuất sắc luận án tiến sỹ. Sau đó, ông được chuyển tiếp lên làm thực tập sinh cấp cao và bảo vệ thành công luận án tiến sỹ khoa học ngay một năm sau (1986). Đó là một thành tích không mấy nghiên cứu sinh làm được. Không chỉ tiếp thu kiến thức chuyên môn, những người học ở Nga còn được trang bị một tâm nhìn xa. GS Vũ Minh Giang thường tâm đắc với câu nói của một viện sỹ từng làm Hiệu trưởng trường. Đại học Lômônôxốp: “Điều cốt yếu của một đại học là tầm nhìn của đại bàng”. Trong quan niệm của người Nga, chim đại bàng là biểu tượng cho tầm nhìn xa, sức mạnh và lòng can đảm. Được học tại Đại học Lômônôxốp không chỉ là niềm tự hào mà còn trở thành một thương hiệu. Quả thực là danh bất hư truyền. Những người được đào tạo từ ngôi trường này phần lớn đều đã trở thành những con người kiệt xuất, có nhiều đóng góp lớn lao cho đất nước như: GS Viện sỹ Nguyễn Văn Hiệu, GS Viện sỹ Đặng Vũ Minh, GS Viện sỹ Nguyễn Văn Đạo, GS Viện sỹ Đào Trọng Thi…

GS. TSKH Vũ Minh Giang cùng GS. Phan Huy Lê trong một buổi làm việc với Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Cống hiến hết mình cho nghiên cứu khoa học và quản lý

Năm 1986, ông trở về nước tiếp tục giảng dạy tại trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và được giao làm Chủ nhiệm bộ môn Lịch sử Việt Nam Cổ – Trung đại, cương vị mà trước đó các nhà sử học nổi tiếng như GS. Đào Duy Anh, GS. Phan Huy Lê đã từng đảm nhiệm. Từ năm 1988, do yêu cầu công tác, ông đảm đương các chức vụ quản lý, bắt đầu là phó, sau là chủ nhiệm Khoa Lịch sử kiêm phó giám đốc (sau là GĐ) Trung tâm Hợp tác nghiên cứu VN và Giao lưu văn hóa; Phó Tổng thư ký, sau là Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử VN. Sau này, bằng những nỗ lực cống hiến và tài năng của mình, ông đã được giao đảm nhiệm nhiều cương vị khác nhau từ chủ nhiệm bộ môn, đến Phó giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội (2002 – 2012), Phó Bí thư thường trực Đảng ủy Đại học Quốc gia Hà Nội (2007 – 2011). Hiện nay, ông là Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo ĐHQG Hà Nội, phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hoá Quốc gia ,phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam. Cùng với những đề tài thuộc lĩnh vực khoa học lịch sử nghiên cứu đạt tới độ chuyên sâu, ông đã mở rộng ra các lĩnh vực nghiên cứu mang tính liên ngành cao cả trên lý luận và thực tiễn. Sau khi về nước, ông triển khai những hướng nghiên cứu khoa học chính như: Chế độ ruộng đất – kinh tế nông nghiệp và xã hội nông thôn; Lịch sử hệ thống chính trị, Nhà nước và Pháp luật Việt Nam; Các vấn đề lý thuyết và phương pháp nghiên cứu; Nghiên cứu Khu vực học và Việt Nam học… Ngay từ công trình khoa học cấp Bộ đầu tiên với đề tài: Quan hệ của ba nước trên bán đảo Đông Dương trong tiến trình lịch sử (năm 1987), ông đã được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá cao và tặng bằng khen. Sau đó, từ năm 1993 đến năm 2015, ông liên tục được tín nhiệm giao chủ trì nhiều đề tài cấp Nhà nước. Hệ thống chính trị trong lịch sử Việt Nam, Sự hình thành và phát triển vùng đất Nam Bộ từ cội nguồn đến thế kỷ VII… Những kết quả nghiên cứu của các đề tài này thành công đã góp phần vào việc xây dựng và phát triển đất nước, khẳng định được chủ quyền và lãnh thổ của đất nước. Trong mấy năm gần đây, ông được tín nhiệm giao tham gia thực hiện Đề án khoa học trọng điểm cấp Nhà nước Nghiên cứu biên soạn bộ Lịch sử Việt Nam. Cho đến nay ông đã công bố hàng trăm công trình khoa học có giá trị ở trong và ngoài nước, trong số đó phải kể đến những cuốn như lược sử vùng đất Nam Bộ – cuốn sách do ông chủ biên là công trình có giá trị khoa học và thực tiễn cao, góp phần xây dựng luận cứ khoa học về chủ quyền Việt Nam trên vùng đất Nam Bộ, được ĐHQGHN trao giải công trình khoa học tiêu biểu năm 2009, Lịch sử Việt Nam truyền thống và hiện đại, được trao giải thường KHCN của Đại học Quốc gia Hà Nội… Ngoài ra, trong nhiều năm làm nghiên cứu khoa học, ông đóng vai trò nòng cốt trong việc tổ chức nhiều hội thảo có giá trị mang lại tiếng vang với các học giả, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Ông đã tham gia nhiều Hội đồng hoạch định những chính sách lớn của Đảng và Nhà nước như Hội đồng Quốc gia giáo dục, Hội đồng Lý luận Trung ương, Hội đồng Chính sách Khoa học & Công nghệ Quốc gia, Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước, Phó Chủ tịch hội đồng cấp Nhà nước xét giải thưởng Hồ Chí Minh và giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ… Dù ở vị trí công tác nào, ông cũng thể hiện tâm huyết và trình độ cao của một nhà nghiên cứu chuyên sâu và tinh thần đẩy trách nhiệm.

Ông là nhà khoa học có ý thức rất rõ về vai trò đi tiên phong trong nghiên cứu, nhằm có được những cơ sở khoa học đầy đủ, vững chắc để giải quyết và minh chứng các vấn đề thực tế yêu cầu. Ngay từ năm 1998, ông đã cùng với GS Phan Huy Lê, GS Đoàn Thiện Thuật bắt tay xây dựng ngành Việt Nam học ở Việt Nam. Trung tâm Hợp tác Nghiên cứu Việt Nam và Giao lưu văn hóa được xây dựng và là nòng cốt cho việc tổ chức 4 Hội thảo quốc tế về Việt Nam học mà ông giữ vai trò là Trưởng ban Thư ký và Trưởng ban Tổ chức. Đây là tiền đề cho sự ra đời của Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển sau này. Thực tiễn phát triển của Viện trong hơn chục năm qua đã minh chứng về vai trò cần có của Viện đóng góp vào tiến trình phát triển chung, cả trong hoạt động nghiên cứu và trong công tác đào tạo, nhất là đào tạo sau đại học với những vấn để liên ngành về Việt Nam. Ông là người luôn tự vận động không mệt mỏi, ở các lĩnh vực mà ông tham gia đều thấy ông có hứng thú nghiên cứu rất đặc biệt.

GS.TSKH Vũ Minh Giang hướng dẫn học viên cao học trường Đại học Việt – Nhật khảo sát làng Bách Cốc, huyện Vụ Bản tỉnh Nam Định

Người thầy đáng kính của nhiều thế hệ học trò

Có thể nói ngay từ những ngày đầu được nghiệp sử học “chọn”, ông đã gắn bó đời mình với nghề làm thầy, nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý. Ở ông có phẩm chất của một người thầy, phẩm chất của nhà nghiên cứu và dù cho phổ hoạt động rất rộng nhưng dù hoạt động trong lĩnh vực nào ông cũng giữ vững trong mình một NGƯỜI THẤY. Trong con mắt của học trò, Ông là người có uy của một người thấy mẫu mực, đáng kính. Không thể kể hết bao nhiêu nghiên cứu sinh đã được ông tận tình hướng dẫn, chỉ bảo. Các vấn để khoa học lịch sử được ông gợi mở, hướng dẫn cặn kẽ, đồng thời các học trò cũng học được từ người thầy của mình một tư duy có hệ thống, logich chặt chẽ.

Ông nghiêm túc với bản thân và yêu cầu các thế hệ học trò của mình cũng như vậy. “Cõi học là mênh mông”, ông ở bên các học trò của mình để giúp họ học tập theo một cách vừa tận tình vừa nghiêm khắc. Nhưng trên tất cả, họ hiểu con người thầy, họ ngưỡng mộ và kính yêu ông. Ông gần gũi họ trong công việc, trong cuộc sống. Những lúc vui họ tìm ông, những khi cuộc sống gặp trắc trở họ cũng tìm đến ông như một chỗ dựa tinh thần, ấm áp và tin cậy. Ông coi nghề làm thầy là sự nghiệp, là hạnh phúc và cũng là trách nhiệm đối với thế hệ trẻ. “Với tôi, người thầy, nghề giáo nói chung có hai điều thiêng liêng nhất phải có, đó là tâm huyết với nghiệp làm thây của mình và phải quan tâm tới chuyện mình là thế nào trong mắt các học trò” – ông chia sẻ – “Nếu ai cũng tâm niệm điều đó, chắc chắn ngành giáo dục sẽ thay đổi nhiều. Các thầy cô đều hiểu học trò của mình cân cái gì, nếu có tâm huyết, họ sẽ có những hiến kế, để xuất hay cho ngành. Còn nếu quan tâm tới hình ảnh của mình trong mắt học trò, họ sẽ biết tự sửa mình để làm thấy cho đáng làm thấy”. Trong số các học trò của ông, nhiều người đã thành danh và không ít vẫn được ông tận tình giúp đỡ và đã trở thành đồng nghiệp, cộng sự đắc lực của ông. Không chỉ giảng dạy ở trong nước, ông còn được mời thỉnh giảng ở nhiều trường đại học danh tiếng nước ngoài như ĐH Tokyo (Nhật Bản), ĐH Berkeley (Hoa Kỳ), ĐH Paris VII (Pháp). Tâm huyết của ông với nghề còn thể hiện ở sự trăn trở, ở những đóng góp cho sự nghiệp giáo dục – đào tạo trong nhà trường. Ông là người khởi xướng và chỉ đạo công tác đổi mới tuyển sinh theo theo hướng đánh giá năng lực người học của ĐHQGHN từ nhiều năm trước. Đây thực sự là một bước bứt phá thể hiện vai trò đầu tàu, tiên phong của ĐHQGHN cho ngành giáo dục nước nhà. Ngay đối với vấn đề đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục hiện nay, ông cũng đưa ra những ý kiến, quan điểm rõ ràng, cụ thể và gắn với thực tiễn, với xu hướng phát triển của thời đại và có những đóng góp thiết thực.

GS.TSKH Vũ Minh Giang tham gia đoàn công tác của Hội đồng Lý luận TW tại Trường Sa

GS TSKH Vũ Minh Giang là người đọc nhiều, hiểu sâu và uyên bác trong nhiều lĩnh vực. Kho kiến thức của ông dồi dào tới mức cho mọi người cảm giác không khi nào khai thác hết. Tiếp xúc với ông, đọc các công trình nghiên cứu của ông, ta thấy một Vũ Minh Giang: đĩnh đạc, tự tin, sắc sảo, nghiêm túc, tinh thần trách nhiệm, ý thức về những trang viết, ý thức với nghề làm thầy của mình, đàng hoàng chính trực. Năm 2010, trước thềm Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, một trong những hoạt động học thuật lớn nhất, duy nhất và thiết thực nhất trong Đề án được Thủ tướng phê duyệt là Hội thảo quốc tế Hà Nội học với chủ đề: Thủ đô Hà Nội phát triển theo hướng bền vững trong bối cảnh biến đổi toàn cầu. ĐHQGHN được tin tưởng giao nhiệm vụ là cơ quan thường trực tổ chức Hội thảo. Và ông đảm nhiệm vai trò trưởng ban tổ chức hội thảo ý nghĩa này. Hội thảo đã thành công tốt đẹp, được lãnh đạo Đảng và Nhà nước đánh giá cao. Trong những năm gần đây, khi vấn đề biển Đông và cuộc đấu tranh về chủ quyền Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa đòi hỏi ngày càng cao sự góp sức của các nhà sử học, ông đã dồn hết tâm sức vào sự nghiệp này với những bài viết và hoạt động có tính chiến đấu cao. Đặc biệt là công trình Cơ sở học về chủ quyền Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ của Bộ Khoa học và Công nghệ, được giới chuyên môn trong và ngoài nước đánh giá cao. Hiện nay, với tư cách là Phó Chủ nhiệm đề án cấp Nhà nước, ông cùng với nhiều nhà sử học đầu ngành đang tập trung công sức cho việc xây dựng một công trình Lịch sử Việt Nam. Đây là Bộ quốc sử lớn nhất từ trước tới nay bao quát bộ lịch sử Việt Nam, từ thời nguyên thủy cho đến hiện nay. Bộ Quốc sử có quy mô lên tới 25 tập thông sử và 5 tập biên niên sự kiện, ông đang tập trung cao độ để dồn trí tuệ và sức lực cho công trình khoa học để đời này.

Hơn 40 năm cống hiến cho sự nghiệp GD&ĐT và NCKH, đã xấp xỉ tuổi 70 nhưng ông không hề biết đến nghỉ ngơi. Với độ chín của một nhà khoa học đầu nghành ông vẫn miệt mài với các vấn đề nghiên cứu vừa có tính học thuật, vừa có tính thực tiễn cao mà độ khó, độ gợi mở, định hướng… đòi hỏi sự nhạy cảm và uyên bác. Vẫn miệt mài lên lớp truyền kiến thức, truyền lửa cho các thế hệ người học từ cấp cán bộ nguồn của Trung ương, thành phố Hà Nội đến nghiên cứu sinh của các trường đại học danh tiếng trong và ngoài nước. Tiếp tục cống hiến tận tâm, tận lực cho các vấn đề lớn của đất nước… Là người thấy có kiến thức uyên bác, phong cách đĩnh đạc, khúc triết và hùng biện trong diễn thuyết, ông đã mang lại sự hấp dẫn “mê hoặc” trong các giờ giảng, trong các buổi thuyết trình ở các sự kiện lớn. Nhen lên trong lòng người nghe tình yêu đối với môn Lịch sử, sự quan tâm, hứng thú đối với những vẫn để sau khi đã được nghe ông nói. Với những đóng góp to lớn đó trong sự nghiệp nghiên cứu và giảng dạy, GS. TSKH Vũ Minh Giang đã được Đảng và Nhà nước tặng thưởng những phần thường cao quý như: Huân chương Lao động hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba; Được Thủ tướng Chính phủ ba lần tặng bằng khen; Được Chính phủ Pháp tặng Huân chương Cành cọ Hàn lâm. Năm 2017 ông được Chủ tịch nước ký tặng danh hiệu Nhà Giáo Nhân dân cao quý.

Thực tế hơn 40 năm công tác và phục vụ cho sự nghiệp GD&ĐT đã khẳng định vai trò và năng lực của ông cả trong đào tạo, trong NCKH và các lĩnh vực văn hóa xã hội của đất nước. Nhắc đến ông là nhắc đến một trong những nhà khoa học và chuyên gia đầu ngành về lịch sử và một số chuyên ngành trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục. Con người ông là thế, khí chất đàng hoàng, trung thực, tư duy của một nhà khoa học, một học giả xuất sắc: sắc sảo, thận trọng, chặt chẽ, logich, nhìn nhận vấn đề nhanh, sâu, kiến giải thấu đáo bằng cái tâm của người làm khoa học chân chính. Dường như lớp trí thức “vàng” thế hệ ông đều có phẩm chất này. Quê hương Hải Phòng, vùng đất cửa biển cho ông sự mạnh mẽ, quyết đoán, trọng nghĩa, trọng tình. Môi trường quân ngũ rèn cho ông đức kiên trung, sự nghiêm khắc. Ngôi trường đại học Tổng hợp Moskva danh tiếng, trung tâm hàng đầu của thế giới về đào tạo, nghiên cứu các lĩnh vực quan trọng nhất của khoa học hiện đại, một trong những trường ĐH hàng đầu thế giới, trường có tới 11 người đoạt giải Nobel và 5 huy chương Fields, rất nhiều viện sỹ, các chính trị gia hàng đầu, và các nhà văn nổi tiếng cũng xuất thân từ ngôi trường này… đã trang bị cho ông kiến thức ban đầu cũng như phương pháp tư duy để ông trở thành một trong những nhà khoa học đầu ngành thành danh và có “uy”, có nhiều đóng góp cho đất nước. Ngôi trường Đại học Tổng Hợp Hà Nội với mấy chục năm gắn bó đã rèn đúc nên một người thầy uyên thâm và đáng kính Vũ Minh Giang. Và trên tất cả là những đóng góp lớn lao của ông cho đời trên tất cả những lĩnh vực công tác ông đã trải qua là phần thưởng lớn nhất mà ông có được, không nhiều người làm được như vậy. Gần một đời người đã đi qua, vẫn một Vũ Minh Giang hết lòng, tận tâm với công việc, chân thành, bao dung, chữ ĐẠO và ĐỜI giữ trọn, ngay thẳng với chính mình, “được sống đúng là mình” như GS.NGND Vũ Minh Giang vẫn thường tâm niệm.

Trích nguồn :Sách 100 giáo sư Việt nam trọn đời cống hiến.

PROFESSEUR VŨ MINH GIANG – UN ENSEIGNANT ET UN SCIENTIFIQUE PROFONDÉMENT ENGAGÉ

Lors de ma première rencontre avec le professeur Vũ Minh Giang, ce qui m’a immédiatement frappé, ce sont ses yeux lumineux, son front large et l’impression de solidité, de dignité, de générosité et d’humanité qui se dégage de sa personne. Ses amis, ses collègues et ses étudiants retrouvent en lui cette ouverture d’esprit, cette force, cette détermination, cette noblesse, ce sens de l’amitié et cette confiance propres à un véritable homme de caractère, à l’image de l’esprit des habitants de Hải Phòng.

Il est aujourd’hui expert principal et assume notamment les fonctions de président du Conseil scientifique et de formation de l’Université nationale du Vietnam à Hanoï, de vice-président du Conseil national du patrimoine culturel et de vice-président de l’Association vietnamienne des sciences historiques.

Dans la continuité de la tradition patriotique familiale

Le professeur Vũ Minh Giang est né le 27 mai 1951 à Đông Triều, où ses parents — tous deux engagés très tôt dans la révolution — avaient décidé de quitter leur terre natale pour rejoindre la zone de résistance et participer à la lutte. Son père était originaire de la commune de Minh Tân, district de Thủy Nguyên, tandis que sa mère était originaire de la commune de Đông Phương, district de Kiến Thụy, dans la ville de Hải Phòng.

En 1955, le jeune Vũ Minh Giang suivit ses parents depuis la zone de résistance Đệ Tứ jusqu’à Hải Phòng. Sa terre natale occupait une position stratégique majeure : elle constituait la porte d’accès maritime vers Thăng Long – Hanoï et fut le théâtre de plusieurs victoires retentissantes remportées par l’armée et le peuple vietnamiens au cours de leur longue histoire de résistance aux invasions étrangères, notamment sur le fleuve Bạch Đằng sous le commandement de Ngô Quyền en 938, de Lê Hoàn en 981 et de Trần Hưng Đạo en 1288.

Hải Phòng, la « ville des flamboyants rouges », est également connue comme un port maritime aux eaux tumultueuses, une terre profondément imprégnée de culture depuis l’Antiquité et un berceau qui a nourri l’excellence et donné naissance à de nombreux talents pour le pays, parmi lesquels Lê Chân, Mạc Đăng Dung, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Hữu Cầu, Nguyễn Đức Cảnh et Tô Hiệu.

La culture de Hải Phòng a-t-elle contribué à forger le caractère et la personnalité du professeur et scientifique Vũ Minh Giang : intelligence, ambition, force, droiture, honnêteté, sérénité et sens aigu des responsabilités, quel que soit le poste qu’il occupe ?

[Photo : Le professeur Vũ Minh Giang et le président Donald Trump lors d’une visite au Vietnam]

La passion d’apprendre et d’accumuler les connaissances

En 1968, après ses études secondaires, il fut admis à l’Université générale de Hanoï, où il entreprit des études d’histoire. Dans cet établissement prestigieux, riche d’une longue tradition remontant à l’époque de l’Indochine, il eut la chance de côtoyer et de suivre l’enseignement de grands intellectuels et de scientifiques de premier plan du pays.

Dans la vie, beaucoup choisissent leur vocation ; dans son cas, ce fut plutôt la vocation qui le choisit. Lui qui, au départ, n’avait pas véritablement choisi l’histoire comme domaine de prédilection allait finalement s’y consacrer toute sa vie. Peut-être était-ce là une rencontre que le destin lui avait réservée.

Il se souvenait : « Au départ, je souhaitais étudier les mathématiques. Lorsque j’ai été affecté au département d’histoire, je n’étais pas très enthousiaste. »

Puis, d’une part, il suivit le conseil de son père — un intellectuel révolutionnaire qui avait notamment dirigé un grand journal — : « Dès lors qu’une discipline fait partie du programme d’une grande université, elle est importante. L’essentiel est de savoir si tu es capable de travailler pour atteindre l’excellence dans cette discipline… »

D’autre part, à mesure qu’il s’immergeait dans l’histoire, il en vint à aimer véritablement cette discipline scientifique.

À l’époque, aux yeux de ses camarades, l’étudiant Vũ Minh Giang était un grand lecteur, un excellent orateur au discours plein d’esprit et d’intelligence, et un passionné de football. Il devint rapidement l’un des étudiants les plus appréciés de grands maîtres de l’histoire vietnamienne tels que Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng et Hà Văn Tần. Ces enseignants, profondément attachés à leur métier, lui transmirent leurs connaissances et leur passion ; en retour, leur élève ne déçut pas leurs attentes et se consacra avec enthousiasme et détermination à ses études.

Au début de l’année 1972, sur le campus de l’Université générale de Hanoï, parmi des centaines d’étudiants faisant leurs adieux à leurs enseignants, à leurs amis et à leur établissement bien-aimé avant de partir au front, se trouvait l’étudiant en dernière année Vũ Minh Giang, alors âgé de 21 ans.

Il rejoignit le champ de bataille au moment où la guerre faisait rage. Confronté quotidiennement à la vie et à la mort, il dira plus tard : « À cette époque, je ne pensais qu’à l’idéal et à ce que je devais faire pour le pays… »

Comme nombre de jeunes étudiants-soldats de l’Université générale engagés dans la guerre, il confia également : « Moi et mes camarades, nous ne combattions pas seulement pour libérer le Sud, mais aussi pour protéger notre propre Université générale, cet établissement où nous retournerions poursuivre nos études après la guerre. »

En 1974, sur décision des autorités, il retourna à l’Université générale de Hanoï en tant qu’enseignant au département d’histoire. Malgré les conditions de vie modestes et difficiles auxquelles étaient confrontés les enseignants durant les années de l’économie planifiée, il se plongea avec passion dans l’étude et la recherche, comme pour rattraper le temps perdu pendant son service militaire.

Après la réunification du pays, les autorités vietnamiennes mirent rapidement en œuvre une politique stratégique consistant à sélectionner et à envoyer à l’étranger de jeunes cadres prometteurs pour y poursuivre leur formation. Les candidats étaient rigoureusement sélectionnés.

Jeune enseignant à la fois compétent et expérimenté, Vũ Minh Giang fut envoyé comme doctorant à l’Université d’État de Moscou portant le nom de Lomonossov, l’une des universités les plus prestigieuses au monde et un symbole du rayonnement intellectuel de la Russie.

Cet établissement avait formé de nombreuses personnalités remarquables du pays des bouleaux, constituant une source de fierté pour les Russes comme pour les étudiants vietnamiens qui y avaient étudié ou y étudiaient encore.

À l’université, il bénéficia de l’encadrement attentif de professeurs érudits et bienveillants, mais particulièrement exigeants sur le plan scientifique. Spécialisé en histoire économique, il démontra de solides capacités et une grande profondeur de connaissances, gagnant l’estime et la considération de ses professeurs.

C’est dans cet environnement idéal d’étude et de recherche qu’il se familiarisa avec des méthodes modernes applicables aux sciences historiques. À cette époque, les statistiques mathématiques et l’analyse quantitative constituaient encore des approches très nouvelles dans les sciences sociales en général et dans les sciences historiques en particulier. Il les mit à profit dans sa thèse.

En 1985, il soutint brillamment sa thèse de doctorat. Il poursuivit ensuite sa formation en tant que stagiaire de recherche de haut niveau et soutint avec succès, dès l’année suivante, en 1986, une thèse de doctorat ès sciences. Peu de chercheurs en formation parvenaient alors à accomplir un tel parcours.

Au-delà des connaissances spécialisées, les étudiants formés en Russie y acquéraient également une vision à long terme. Le professeur Vũ Minh Giang aime citer une phrase d’un académicien qui avait été recteur de l’Université Lomonossov : « L’essentiel d’une université, c’est la vision de l’aigle. »

Dans la conception russe, l’aigle symbolise la vision à long terme, la puissance et le courage. Étudier à l’Université Lomonossov ne constituait donc pas seulement un motif de fierté : c’était également une véritable référence. Et sa réputation n’était pas usurpée. Une grande partie des diplômés de cette institution sont devenus des personnalités remarquables ayant apporté d’importantes contributions à leur pays, parmi lesquels les professeurs et académiciens Nguyễn Văn Hiệu, Đặng Vũ Minh, Nguyễn Văn Đạo et Đào Trọng Thi.

[Photo : Le professeur Vũ Minh Giang avec le professeur Phan Huy Lê lors d’une séance de travail avec le général Võ Nguyên Giáp]

Un engagement total dans la recherche scientifique et la gestion universitaire

En 1986, il retourna au Vietnam et poursuivit son enseignement à l’Université générale de Hanoï. Il fut nommé responsable du département d’histoire vietnamienne antique et médiévale, fonction auparavant exercée par d’éminents historiens tels que les professeurs Đào Duy Anh et Phan Huy Lê.

À partir de 1988, en raison des exigences de ses fonctions, il assuma progressivement diverses responsabilités administratives : d’abord vice-doyen, puis doyen du département d’histoire, tout en étant directeur adjoint puis directeur du Centre de coopération pour la recherche sur le Vietnam et les échanges culturels. Il fut également secrétaire général adjoint, puis vice-président de l’Association vietnamienne des sciences historiques.

Par la suite, grâce à son engagement, à ses efforts et à ses compétences, il occupa de nombreuses autres fonctions, de responsable de département à vice-président de l’Université nationale du Vietnam à Hanoï de 2002 à 2012, puis secrétaire adjoint permanent du Comité du Parti de l’Université nationale du Vietnam à Hanoï de 2007 à 2011.

Il est actuellement président du Conseil scientifique et de formation de l’Université nationale du Vietnam à Hanoï, vice-président du Conseil national du patrimoine culturel et vice-président de l’Association vietnamienne des sciences historiques.

Parallèlement à ses travaux approfondis dans le domaine de l’histoire, il a élargi ses recherches à de nombreux domaines à forte dimension interdisciplinaire, tant sur le plan théorique que pratique.

Après son retour au Vietnam, il développa notamment les axes de recherche suivants : régime foncier, économie agricole et société rurale ; histoire du système politique, de l’État et du droit vietnamiens ; questions théoriques et méthodologiques de la recherche ; études régionales et études vietnamiennes.

Dès son premier projet scientifique au niveau ministériel, consacré en 1987 aux relations entre les trois pays de la péninsule indochinoise au cours de l’histoire, son travail fut salué par le ministre de l’Éducation et de la Formation, qui lui décerna un certificat de mérite.

Par la suite, de 1993 à 2015, il fut régulièrement chargé de diriger de nombreux projets de recherche d’envergure nationale, portant notamment sur le système politique dans l’histoire du Vietnam ou encore sur la formation et le développement de la région du Nam Bộ, depuis ses origines jusqu’au VIIe siècle.

Les résultats de ces recherches ont contribué à la construction et au développement du pays ainsi qu’à l’établissement de fondements scientifiques relatifs à sa souveraineté et à son territoire.

Ces dernières années, il a également été appelé à participer à un important projet scientifique national consacré à l’étude et à la rédaction d’une Histoire du Vietnam.

À ce jour, il a publié des centaines de travaux scientifiques au Vietnam et à l’étranger. Parmi eux figurent notamment Bref historique de la région du Nam Bộ, ouvrage qu’il a dirigé et qui possède une grande valeur scientifique et pratique, contribuant à établir des fondements scientifiques concernant la souveraineté du Vietnam sur cette région et ayant reçu en 2009 le prix récompensant les travaux scientifiques remarquables de l’Université nationale du Vietnam à Hanoï, ainsi que Histoire traditionnelle et moderne du Vietnam, récompensé par le prix scientifique et technologique de l’Université nationale du Vietnam à Hanoï.

Au cours de nombreuses années de recherche scientifique, il a également joué un rôle central dans l’organisation de nombreux colloques ayant suscité un écho important auprès des universitaires et des chercheurs vietnamiens et étrangers.

Il a participé à plusieurs conseils chargés de l’élaboration de grandes orientations et politiques de l’État et du Parti, notamment le Conseil national de l’éducation, le Conseil théorique central, le Conseil national des politiques scientifiques et technologiques, le Conseil national des titres et grades de professeur, ainsi qu’en qualité de vice-président du conseil national chargé d’examiner les candidatures au prix Hồ Chí Minh et au prix d’État dans les domaines des sciences et des technologies.

Quelle que soit la fonction qu’il exerce, il fait preuve d’un engagement profond, d’un haut niveau d’expertise scientifique et d’un sens aigu des responsabilités.

Il est un scientifique pleinement conscient de la nécessité de jouer un rôle de pionnier dans la recherche afin de disposer de fondements scientifiques complets et solides permettant de résoudre et d’étayer les questions concrètes auxquelles la société est confrontée.

Dès 1998, il entreprit, avec les professeurs Phan Huy Lê et Đoàn Thiện Thuật, de développer la discipline des études vietnamiennes au Vietnam. Le Centre de coopération pour la recherche sur le Vietnam et les échanges culturels fut créé et devint le noyau organisateur de quatre conférences internationales sur les études vietnamiennes, dont il assuma les fonctions de secrétaire général et de responsable de l’organisation.

Cette initiative constitua le prélude à la création ultérieure de l’Institut d’études vietnamiennes et des sciences du développement.

Plus d’une décennie de développement de cet institut a démontré le rôle qu’il pouvait jouer dans le processus général de développement, aussi bien dans la recherche que dans la formation, notamment la formation de troisième cycle consacrée aux questions interdisciplinaires relatives au Vietnam.

Toujours en mouvement, il n’a jamais cessé de se renouveler. Dans chacun des domaines auxquels il participe, il manifeste un intérêt particulier pour la recherche.

[Photo : Le professeur Vũ Minh Giang encadrant des étudiants de master de l’Université Vietnam-Japon lors d’une étude de terrain dans le village de Bách Cốc, district de Vụ Bản, province de Nam Định]

Un enseignant respecté par plusieurs générations d’étudiants

On peut dire que dès les premiers jours où la vocation d’historien le « choisit », il consacra sa vie à l’enseignement, considéré comme le plus noble des métiers nobles.

Il possède à la fois les qualités d’un enseignant et celles d’un chercheur. Malgré l’étendue de ses domaines d’activité, il a toujours conservé en lui l’essence même de l’enseignant.

Aux yeux de ses étudiants, il est une figure d’autorité, un professeur exemplaire et profondément respecté. Il serait impossible de compter le nombre de doctorants qu’il a accompagnés et guidés avec dévouement.

Il leur ouvrait des pistes de réflexion sur les questions historiques, les guidait avec précision et leur transmettait également une pensée systématique ainsi qu’une rigueur logique.

Il est exigeant envers lui-même et attend la même exigence des générations d’étudiants qu’il forme.

« Le monde du savoir est immense », aime-t-il rappeler. Aux côtés de ses étudiants, il les aide à apprendre avec à la fois bienveillance, attention et rigueur.

Mais plus que tout, ils comprennent l’homme qu’est leur professeur. Ils l’admirent et lui portent une profonde affection. Il reste proche d’eux dans le travail comme dans la vie. Dans les moments heureux, ils viennent le voir ; lorsque la vie leur réserve des difficultés, ils se tournent également vers lui comme vers un soutien à la fois chaleureux et digne de confiance.

Il considère l’enseignement comme une vocation, un bonheur et une responsabilité envers les jeunes générations.

« Pour moi, dans le métier d’enseignant, il y a deux choses sacrées : la passion pour son métier et l’attention portée à l’image que l’on renvoie à ses étudiants », explique-t-il. « Si chacun gardait ces deux principes à l’esprit, l’éducation changerait certainement beaucoup. Les enseignants comprendraient ce dont leurs étudiants ont besoin et, s’ils exerçaient leur métier avec passion, ils pourraient proposer des idées et des solutions utiles au secteur. Et s’ils se souciaient de l’image qu’ils donnent à leurs étudiants, ils sauraient se remettre eux-mêmes en question afin d’être dignes d’être enseignants. »

Parmi ses étudiants, beaucoup ont acquis une renommée dans leurs domaines, tandis que nombre d’entre eux continuent de bénéficier de son soutien attentif et sont devenus ses collègues et ses collaborateurs les plus proches.

Au-delà de son enseignement au Vietnam, il a également été invité comme professeur à l’Université de Tokyo au Japon, à l’Université de Berkeley aux États-Unis et à l’Université Paris VII en France.

Sa passion pour l’enseignement se manifeste également dans ses réflexions et dans ses contributions à la réforme de l’éducation et de la formation universitaire.

Il fut l’un des initiateurs et des responsables de la réforme du recrutement étudiant à l’Université nationale du Vietnam à Hanoï, visant à privilégier depuis plusieurs années l’évaluation des capacités des candidats.

Cette réforme constitua une véritable avancée et illustra le rôle moteur et pionnier de l’Université nationale du Vietnam à Hanoï dans le système éducatif du pays.

Sur la question plus large de la réforme fondamentale et globale de l’éducation actuelle, il a également formulé des opinions claires et concrètes, étroitement liées à la réalité, aux tendances de développement de l’époque et aux besoins du pays, apportant ainsi des contributions concrètes.

[Photo : Le professeur Vũ Minh Giang participe à une délégation de travail du Conseil théorique central à Trường Sa]

Le professeur Vũ Minh Giang est un homme qui lit beaucoup, possède une connaissance approfondie et fait preuve d’une grande érudition dans de nombreux domaines. Son capital de connaissances est si vaste que l’on a le sentiment qu’il est impossible d’en épuiser les ressources.

À son contact, comme à la lecture de ses travaux scientifiques, apparaît un Vũ Minh Giang posé, sûr de lui, perspicace, rigoureux, profondément responsable, conscient du poids de chacun de ses écrits et de sa responsabilité en tant qu’enseignant, un homme droit et intègre.

En 2010, à la veille du grand millénaire de Thăng Long – Hanoï, l’un des projets scientifiques majeurs, à la fois exceptionnel et particulièrement concret du programme approuvé par le Premier ministre fut la Conférence internationale sur les études de Hanoï, consacrée au thème : « Le développement durable de la capitale Hanoï dans le contexte des transformations mondiales ».

L’Université nationale du Vietnam à Hanoï fut chargée d’assurer le secrétariat permanent de l’organisation de cette conférence, et Vũ Minh Giang en assuma la présidence du comité d’organisation.

La conférence fut couronnée de succès et reçut une appréciation favorable des dirigeants du Parti et de l’État.

Ces dernières années, alors que la question de la mer de Chine méridionale et la défense de la souveraineté vietnamienne sur les archipels de Hoàng Sa et de Trường Sa ont exigé une implication croissante des historiens, il a consacré une grande partie de son énergie à cette cause, à travers des articles et des activités scientifiques fortement engagés.

Parmi ses travaux figure notamment Fondements scientifiques de la souveraineté vietnamienne sur les archipels de Hoàng Sa et de Trường Sa, publié dans la revue scientifique et technologique du ministère des Sciences et des Technologies et salué par les spécialistes au Vietnam comme à l’étranger.

Aujourd’hui, en tant que vice-responsable d’un projet national, il travaille avec de nombreux historiens de premier plan à l’élaboration d’une vaste Histoire du Vietnam. Il s’agit du plus important ouvrage national d’histoire jamais entrepris à ce jour, couvrant l’histoire du Vietnam depuis la préhistoire jusqu’à l’époque contemporaine.

L’ensemble doit comprendre 25 volumes d’histoire générale et cinq volumes de chronologie des événements. Le professeur Vũ Minh Giang y consacre actuellement toute son énergie et toute sa réflexion, faisant de cette œuvre un projet scientifique appelé à marquer son époque.

Après plus de 40 années consacrées à l’éducation, à la formation et à la recherche scientifique, alors qu’il approche de 70 ans, il ne connaît toujours pas le repos.

Parvenu à la pleine maturité d’un scientifique de premier plan, il poursuit inlassablement des recherches à la fois hautement académiques et profondément ancrées dans la réalité, sur des questions dont la complexité, la portée et les implications exigent perspicacité et érudition.

Il continue également d’enseigner, de transmettre ses connaissances et sa passion aux générations d’apprenants, depuis les cadres appelés à exercer des responsabilités au niveau central et à Hanoï jusqu’aux doctorants des universités prestigieuses du Vietnam et de l’étranger.

Il poursuit avec dévouement et détermination son engagement sur les grandes questions du pays.

En tant qu’enseignant à l’érudition remarquable, au style posé, clair et à l’éloquence reconnue, il confère à ses cours et à ses conférences lors de grands événements un pouvoir d’attraction particulier, voire « fascinant ».

Il éveille chez ses auditeurs l’amour de l’histoire ainsi qu’un intérêt et une curiosité durables pour les questions abordées après l’avoir écouté.

Pour ses contributions majeures à la recherche et à l’enseignement, le professeur Vũ Minh Giang a reçu plusieurs distinctions prestigieuses décernées par le Parti et l’État, notamment l’Ordre du Travail de première, deuxième et troisième classe, ainsi que trois certificats de mérite décernés par le Premier ministre.

Le gouvernement français lui a également décerné les Palmes académiques.

En 2017, le Président de la République lui a conféré le prestigieux titre de « Nhà giáo Nhân dân », distinction honorifique vietnamienne attribuée aux enseignants ayant apporté des contributions exceptionnelles à l’éducation.

Plus de 40 années de travail et de dévouement à l’éducation, à la formation et à la recherche scientifique ont confirmé son rôle et ses compétences dans la formation, la recherche ainsi que dans les domaines culturel et social du pays.

Évoquer Vũ Minh Giang, c’est évoquer l’un des scientifiques et experts vietnamiens de premier plan dans le domaine de l’histoire, ainsi que dans plusieurs disciplines relevant de la culture et de l’éducation.

Tel est l’homme : une personnalité droite et honnête, une pensée de scientifique et d’universitaire d’exception, incisive, prudente, rigoureuse et logique, capable d’appréhender rapidement et en profondeur les questions et d’en proposer une analyse éclairée, portée par l’éthique d’un véritable chercheur.

Il semble que cette génération d’intellectuels d’exception partage cette même qualité.

Sa terre natale, Hải Phòng, cette région tournée vers la mer, lui a transmis force, détermination, sens de l’honneur et attachement aux liens humains. L’environnement militaire lui a appris la fidélité à ses convictions et la rigueur.

La prestigieuse Université d’État de Moscou, l’un des principaux centres mondiaux de formation et de recherche dans les disciplines essentielles des sciences modernes, l’une des grandes universités du monde, qui compte notamment 11 lauréats du prix Nobel, cinq médaillés Fields, ainsi que de nombreux académiciens, responsables politiques de premier plan et écrivains célèbres parmi ses anciens étudiants, lui a fourni les premières bases de connaissances ainsi que les méthodes de réflexion qui ont contribué à faire de lui un scientifique vietnamien de premier plan, reconnu et respecté, ayant apporté de nombreuses contributions au pays.

Les décennies passées à l’Université générale de Hanoï ont, quant à elles, façonné l’enseignant érudit et respecté qu’est devenu Vũ Minh Giang.

Mais au-delà de tout, les immenses contributions qu’il a apportées au cours de sa vie dans les différents domaines auxquels il s’est consacré constituent sans doute la plus grande récompense qu’il ait reçue — une réussite que peu de personnes peuvent accomplir.

Près d’une vie entière s’est écoulée, et Vũ Minh Giang demeure un homme profondément dévoué à son travail, sincère et généreux, fidèle à la fois à ses principes et à sa vie, droit envers lui-même, vivant pleinement selon une conviction qu’il aime rappeler : « être véritablement soi-même ».

Source : ouvrage 100 professeurs vietnamiens, une vie consacrée au dévouement.